Canon, Leica, Nikon, Sony: ai cầm máy lâu cũng thuộc lòng. Nhưng thời vàng son của film, sân chơi đông và lạ hơn nhiều. Có những hãng không còn tồn tại dưới hình dạng cũ, máy của họ vẫn nằm trên kệ anh em chơi vintage: nặng tay, có hồn, và kể chuyện bằng cơ khí. (Góc nhìn biên tập dựa trên bài về các hãng máy vintage bị lãng quên trên Gear Patrol.)
Trong hệ Style / Phụ kiện, thú chơi này đi cùng body và roll. Muốn định hình máy trước khi đào sâu hãng “mất tích”, xem một số dòng máy ảnh film thông dụng; còn stock 35mm khớp vibe thì có 9 stock film đáng nhớ.
Rollei: TLR Và 35mm Siêu Nhỏ
Thành lập năm 1920 tại Đức. Máy đầu tiên khá dị: Hedioscop stereo ba ống kính (1921). Năm 1928, Rollei giới thiệu twin-lens reflex roll-film đầu tiên: Rolleiflex. Một loài máy mới: all-in-one, negative medium format 6×6 cm, vẫn được collector trân trọng vì format lớn mà workflow gọn hơn studio kit.
Năm 1966 ra Rollei 35: đến nay vẫn nằm trong nhóm fully-manual 35mm nhỏ nhất từng làm. Production từng chuyển từ Đức sang Singapore, đổi chủ nhiều lần, vẫn làm máy film tới sau năm 2000. Năm 2014, DHW Fototechnik phá sản và bán tên Rollei: brand sống tiếp, linh hồn TLR thì nằm ở những chiếc còn trên tay người chơi.
Yashica: Từ Pigeonflex Đến Contax
Nhật Bản, 1945: bắt đầu từ linh kiện điện tử và đồng hồ trước khi ra camera tự làm năm 1953: medium-format Pigeonflex TLR. Đỉnh trong dòng format lớn: Yashica-Mat 124G (sản xuất tới thập niên 1970), vẫn được săn vì giá trị sử dụng so với Rolleiflex cùng phân khúc.
Năm 1973, Yashica sản xuất máy mang tên Contax theo license Carl Zeiss. 1984: Kyocera thâu tóm; camera production dừng khoảng 2005. Tên Yashica sau đó sang tay branding company ở Hong Kong: sản phẩm “Yashica” đời mới gần như không còn DNA với brand stalwart từng có. Anh em chơi vintage nhìn body cũ, không nhìn logo trên gadget nhựa hôm nay.
Minolta: Từ Hi-Matic Tới Maxxum
Osaka, 1928. Minolta làm SLR và rangefinder: Hi-Matic từng lên không gian. Năm 1972 bắt tay Leica: dòng máy chung, mở đầu bằng Minolta CL (làm tại Osaka). Đỉnh partnership: Minolta CLE (1980) với through-the-lens metering và ngàm Leica M.
Năm năm sau, Maxxum 7000 (Alpha mount) trở thành autofocus 35mm SLR đầu tiên có motor trong máy. Vụ patent với Honeywell đẩy Minolta vào thế khó, rồi sáp nhập Konica. 2005–2006: liên doanh DSLR với Sony, sau đó Konica Minolta rút khỏi camera: di sản AF và rangefinder nằm lại trên những chiếc CLE, Maxxum, Hi-Matic còn sống trong thú chơi cơ.
Liên Xô: FED, Kiev 88, Lomo LC-A
Liên Xô không phải một brand, mà cả một hệ sinh thái máy: ít bị ràng buộc IP kiểu phương Tây, nên “mượn” form từ đối thủ khá mạnh tay. Fit-and-finish và QC không phải điểm mạnh; độ bền và khả năng user-serviceable thì có tiếng. Dòng rangefinder FED mass-produce từ 1934 tới thập niên 1990 (nghỉ thời WWII).
Kiev 88 (Arsenal, Ukraine) được gọi vui “Hasselbladski”: ngoại hình gần Hasselblad 1600F, giá trị chơi khác hẳn. Class khác: Lomo LC-A (1984) zone-focus, auto-exposure point-and-shoot. Linh hồn LC-A vẫn sống qua Lomography LC-A+ đời sau: hiếm trường hợp “hãng cũ” còn echo rõ trong thú chơi hôm nay.
Olympus: Chưa Quên, Nhưng Đã Rời Cuộc Chơi
Olympus chưa bị lãng quên hoàn toàn, nhưng đã gone khỏi camera business. Sau 84 năm, bán camera division năm 2019. Thành lập 1919; Semi-Olympus I và lens Zuiko đầu năm 1936.
Cult favorites vẫn còn trên tay người chơi: Trip 35 (không cần pin, selenium meter), XA2 clamshell siêu nhỏ. Dòng SLR pro OM: trong nhóm 35mm SLR nhỏ nhất từng làm. Thời digital, Olympus dồn lực Micro Four Thirds và OM-D trước khi rút. Với anh em classic, Trip 35 và OM series mới là di sản cầm được, không phải slide thuyết trình về sensor crop.
“Hãng có thể đổi chủ hoặc biến mất. Máy tốt thì vẫn kể chuyện: miễn còn shutter, còn lens, còn người chịu nạp film.”
– BornToRide Editorial
Vì Sao Đáng Nhớ Với Anh Em Classic?
- Rollei: TLR 6×6 + Rollei 35 siêu nhỏ
- Yashica: Mat 124G value medium format · Contax era Zeiss
- Minolta: CLE + Leica · Maxxum mở cửa AF SLR
- USSR: FED · Kiev 88 · Lomo LC-A – bền, serviceable, tính cách riêng
- Olympus: Trip 35 · XA2 · OM series – compact có gu
Chơi những body này là chơi di sản cơ khí, không phải logo còn trên billboard. Giữ roll đúng cách: bảo quản film. Roll hết date: xem góc có nên chụp film hết date. Còn khi đã chọn xong hãng “bị quên”, quay lại chọn stock khớp máy và ánh sáng trên tay.
Anh em mê xe classic hiểu điều này quá rõ: tên hãng có thể đổi, chassis tốt thì vẫn đáng giữ. Máy film cũng vậy: Rolleiflex, CLE, Trip 35 không cần marketing để còn được nhớ.